10 minuten intensieve training per dag kan krachtige antikankereffecten hebben

Tien minuten. Dat is de tijd die je nodig hebt om een ietwat lange koffiepauze te nemen of om een lang liedje helemaal uit te luisteren. Volgens nieuw wetenschappelijk onderzoek volstaan ook tien minuten intensieve lichaamsbeweging om een biologische reactie in het lichaam te activeren die de groei van bepaalde tumorcellen kan belemmeren, in het bijzonder darmkankercellen.

Een intrigerende ontdekking die het idee onderuithaalt dat je voor diepgaande voordelen lange, zware trainingen nodig hebt die alleen zijn weggelegd voor mensen met tijd en doorzettingsvermogen. Hier is de boodschap anders en toegankelijker: zelfs een korte inspanning kan verrassende veranderingen teweegbrengen op moleculair niveau.

Wat gebeurt er in het lichaam tijdens tien minuten intensieve training?

Een belangrijke rol is weggelegd voor het bloed. Tijdens intensieve training, zelfs als die van korte duur is, laat het lichaam een aantal moleculen in de bloedbaan vrij die meer doen dan alleen de conditie of het metabolisme verbeteren. Deze stoffen, aldus de onderzoekers, werken als echte chemische boodschappers, die het gedrag van cellen kunnen beïnvloeden, waaronder kankercellen.

Toen in het laboratorium bloed dat 'geactiveerd' was door lichaamsbeweging in contact werd gebracht met darmkankercellen, zagen de wetenschappers een duidelijk effect: meer dan duizend genen veranderden van activiteit. Dit zijn genen die betrokken zijn bij DNA-herstel, energieproductie en de regulatie van celgroei. Met andere woorden, de omgeving die door lichaamsbeweging wordt gecreëerd, maakt het moeilijker voor kankercellen om zich te vermenigvuldigen en helpt tegelijkertijd gezonde cellen om genetische schade te herstellen.

Eén detail is opvallender dan andere. De oefening stimuleerde genen die gekoppeld zijn aan het functioneren van de mitochondriën, de 'energiecentrales' van cellen, waardoor het zuurstofgebruik verbetert. Tegelijk schakelde het de genen uit die geassocieerd worden met snelle en ongeordende groei, een van de typische kenmerken van kankercellen. Het is alsof het lichaam voor een paar uur de regels van het spel heeft veranderd.

Van laboratoriumstudie naar mogelijke echte effecten

Aan het onderzoek deden mannen en vrouwen tussen de 50 en 78 jaar mee. Zij hadden allemaal overgewicht of obesitas, een aandoening die het risico op kanker verhoogt. Na een fietstest van ongeveer tien minuten met hoge intensiteit analyseerden de onderzoekers hun bloed. Ze ontdekten een significante toename van bepaalde eiwitten, waaronder een molecuul waarvan al bekend was dat het een rol speelt bij DNA-herstel. Ook dat is een belangrijk teken, want het versterkt het idee dat fysieke activiteit niet alleen preventief werkt, maar ook een biologische omgeving creëert die minder gunstig is voor de ontwikkeling van kanker.

De meest bemoedigende bevinding is misschien wel deze: je hoeft geen atleet te worden of je leven op zijn kop te zetten. Een enkele training, zelfs op zichzelf staand, kan krachtige signalen naar het lichaam sturen. Het is een concrete, bijna geruststellende herinnering dat elke beweging telt.

In het Verenigd Koninkrijk is darmkanker een van de meest voorkomende vormen van kanker en er wordt geschat dat lichaamsbeweging het risico met ongeveer 20% kan verminderen. Maar de boodschap geldt overal. Bewegen betekent niet alleen naar de sportschool gaan: het kan ook een stevige wandeling betekenen, traplopen, fietsen, kleine momenten van de dag omzetten in mogelijkheden voor activiteit.

Uitkijken naar de toekomst

Wetenschappers willen begrijpen of deze effecten worden versterkt door herhaalde lichaamsbeweging en hoe ze kunnen samenwerken met traditionele kankertherapieën. Ondertussen wordt één ding steeds duidelijker: het lichaam reageert snel en intelligent op beweging, en zelfs een paar minuten kunnen al een verschil maken.

(KDR/©GreenMe.it/Bron: Newcastle University/Vertaling en adaptatie: The Global Money/Pic:Unsplash)