Nieuw onderzoek: Opnieuw gewichtstoename binnen 2 jaar na stopzetting obesitasmedicatie

Mensen die afslankmedicatie gebruiken, kunnen snel weer aankomen zodra ze stoppen met de behandeling, Dat blijkt uit een nieuwe studie.

Wereldwijd hebben miljoenen mensen baat gehad bij het gebruik van GLP-1-medicatie zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro om af te vallen en obesitas aan te pakken.

Maar uit talloze ervaringen blijkt dat stoppen met de medicatie en terugkeren naar het gewone leven vaak lastig is. Veel mensen krijgen immers te maken met snelle gewichtstoename en een terugval van risicofactoren voor hartziekten en diabetes.

Een nieuwe studie van de Universiteit van Oxford laat nu zien dat mensen die afslankmedicatie hebben gebruikt, waarschijnlijk binnen slechts twee jaar na het stoppen weer op hun oorspronkelijke gewicht zitten. Dat onderstreept de noodzaak van langdurige medische en voedingskundige begeleiding voor deze patiënten.

Het onderzoek, dat gepubliceerd werd in het BMJ, toont aan dat mensen die met de medicatie stoppen bijna vier keer zo snel weer aankomen als mensen die veranderingen aanbrengen in hun eetpatroon en lichamelijke activiteit.

“We weten niet precies waarom dat zo is, maar ik vermoed dat je bij een dieetprogramma heel hard moet werken om je eetlust onder controle te houden. Je moet strategieën aanleren om je te helpen verleidingen te weerstaan”, zegt Susan Jebb, coauteur van de studie en hoogleraar voeding en volksgezondheid aan de Universiteit van Oxford.

Ze voegde daaraan toe dat de inspanningen zich nu moeten richten op de vraag hoe mensen beter kunnen worden ondersteund, zowel wanneer ze met de medicatie stoppen als wanneer ze langdurig behandeld moeten blijven.
 

Effecten draaien binnen twee jaar weer om

Het Oxford-team analyseerde klinische onderzoeken en observationele studies waarin niet-medicamenteuze ingrepen of placebo’s werden vergeleken met het effect van afslankmedicatie. Daarbij ging het om nieuwere hormoongebaseerde middelen die de eetlust afremmen en andere goedgekeurde medicijnen die bijvoorbeeld de vetopname verminderen.

Na bestudering van 37 onderzoeken met meer dan 9.000 patiënten concludeerden de onderzoekers dat mensen die deze medicatie gebruikten, naar verwachting binnen 1,7 jaar weer op hun uitgangsgewicht zitten.

Ze stelden ook vast dat niet alleen het gewicht terugkomt, maar dat ook risicofactoren voor diabetes en hartziekten naar verwachting binnen 1,4 jaar weer op het niveau van vóór de behandeling terechtkomen.

Sommige deskundigen stellen dat dit resultaat te verwachten is, gezien het chronische karakter van obesitas.

“De resultaten zijn niet verrassend. Obesitas is een chronische aandoening die meestal weer de kop opsteekt zodra de behandeling wordt gestaakt”, zegt John Wilding, hoogleraar geneeskunde aan de Universiteit van Liverpool, die niet bij het onderzoek betrokken was, in een verklaring.

Hij wijst erop dat bij andere chronische aandoeningen zoals diabetes, hoge bloeddruk of een te hoog cholesterolgehalte ook niet wordt verwacht dat de resultaten blijven bestaan als de behandeling wordt gestopt, en dat er geen wetenschappelijke reden is om te denken dat dit bij obesitas anders zou zijn.

Begeleiding nodig, ook ná het afvallen

De nieuwe generatie afslankmiddelen, waaronder injecties zoals Ozempic en pillen zoals Wegovy, betekende een doorbraak in de behandeling van obesitas en diabetes. Alleen al in het Verenigd Koninkrijk gebruikte volgens een nieuwe studie naar schatting 1,6 miljoen mensen deze medicatie tussen begin 2024 en begin 2025.

De populaire middelen tegen obesitas en diabetes behoren tot een klasse medicijnen die bekendstaat als glucagon-like peptide-1 (GLP-1)-receptoragonisten. Ze helpen mensen af te vallen door een hormoon na te bootsen dat de eetlust en trek in eten vermindert.

Nu deze middelen razendsnel aan populariteit winnen, waarschuwen experts dat patiënten tijdens de behandeling de juiste begeleiding nodig hebben.

Mensen die de nieuwe generatie afslankmedicatie krijgen voorgeschreven, krijgen mogelijk niet voldoende voedingskundige begeleiding om op een veilige en duurzame manier af te vallen. Daardoor lopen ze risico op voedingstekorten en verlies van spiermassa, zo blijkt uit nieuw onderzoek onder leiding van de Universiteit van Cambridge, gepubliceerd in het tijdschrift Obesity Reviews.

Volgens de onderzoekers kan vetvrije massa, waaronder spierweefsel, tot wel 40 procent uitmaken van het totale gewichtsverlies tijdens de behandeling.

Hoewel de studie de voordelen erkent die deze medicatie mensen met obesitas kan bieden, waarschuwt ze dat er een risico bestaat dat een lagere voedselinname de kwaliteit van het voedingspatroon ondermijnt. Dat betekent dat mensen mogelijk niet genoeg eiwitten, vezels, vitaminen en mineralen binnenkrijgen, terwijl die essentieel zijn voor het behoud van de algehele gezondheid.

“Als voedingskundige zorg niet integraal wordt aangeboden naast de behandeling, bestaat het risico dat we het ene pakket aan gezondheidsproblemen inwisselen voor een ander, door vermijdbare voedingstekorten en grotendeels te voorkomen verlies van spiermassa. Daarmee laten we een kans liggen om naast gewichtsverlies ook de gezondheid op lange termijn te verbeteren”, zegt Marie Spreckley, hoofdauteur van de Cambridge-studie.

(JO/©Euronews Next/vertaling en adaptatie: The Global Lifestyle/Illustratie: Haberdoedas voor Unsplash)